PB L 090 van 20070327, blz. 58

Beschikking van de Raad van 27 maart 2007 tot oprichting van de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie van gunsten daaraan (2007/198/Euratom)

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, en met name op artikel 47, derde en vierde alinea, en artikel 48,

Gezien het voorstel van de Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Dankzij sterke, voortdurende en gecoördineerde communautaire steun uit de onderzoeks- en opleidingsprogramma's van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie („Euratom”), alsook door de ontwikkeling van kennis en menselijk kapitaal in de nationale fusielaboratoria, heeft de Gemeenschap een volledig geïntegreerd programma voor fusieonderzoek gecreëerd dat internationaal een voortrekkersrol speelt in de ontwikkeling van fusie als potentieel onbeperkte, veilige, duurzame, milieuvriendelijke en economisch concurrerende energiebron.

(2) Het in 19781 opgezette project voor fusieonderzoek Joint European Torus (JET), dat alle beoogde doelstellingen heeft bereikt of overtroffen en het bewijs heeft geleverd van het beheerst vrijkomen van belangrijke hoeveelheden fusie-energie en nog steeds wereldrecordhouder is op het gebied van zowel fusievermogen als fusie-energie, heeft de meerwaarde aangetoond van het bundelen van de middelen en expertise op communautair niveau in de vorm van een gemeenschappelijke onderneming.

(3) Bij de ontwikkeling van de volgende stap in het internationale fusieproject ITER heeft de Gemeenschap steeds een sleutelrol gespeeld, vanaf de activiteiten voor het conceptuele ontwerp in 19882, die in 1992 een vervolg hebben gekregen met de activiteiten voor het engineering-ontwerp3, die in 1998 met drie jaar zijn verlengd4, tot de tweede overeenkomst in 19945, die in 2001 heeft geresulteerd in een gedetailleerd, compleet en volledig geïntegreerd engineering-ontwerp voor een onderzoeksfaciliteit gericht op het aantonen van de haalbaarheid van fusie als energiebron waaraan de Gemeenschap, met name in de context van de zorg voor zekerheid en diversiteit van haar energievoorziening op lange termijn, belangrijk voordeel zou kunnen ontlenen.

(4) De zeven partijen bij de ITER-onderhandelingen (Euratom, de Volksrepubliek China, India, Japan, de Republiek Korea, Rusland en de Verenigde Staten), die meer dan de helft van de wereldbevolking vertegenwoordigen, hebben de Overeenkomst betreffende de oprichting van de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie voor de gezamenlijke uitvoering van het ITER-project6 (hierna „de ITER-overeenkomst” genoemd) gesloten waarbij de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie (hierna „de ITER-organisatie” genoemd) wordt opgericht met zetel in Saint-Paul-lès-Durance (Bouches-du-Rhône, Frankrijk). De ITER-organisatie draagt de volledige verantwoordelijkheid voor de bouw, de inbedrijfstelling, de exploitatie en de buitenbedrijfstelling van de ITER-faciliteiten.

(5) Krachtens de ITER-overeenkomst moeten alle partijen bijdragen leveren tot de ITER-organisatie via passende juridische entiteiten, „Binnenlandse Agentschappen” genoemd. Om onverwijld met de bouw van ITER te kunnen beginnen en gezien het feit dat Euratom, als partij die gastheer is, speciale verantwoordelijkheden zal hebben als lid van de ITER-organisatie, inclusief het grootste aandeel van de bijdragen en ter voorbereiding van de locatie, dient het Binnenlands Agentschap van Euratom zo spoedig mogelijk te worden opgericht.

(6) Euratom en Japan hebben een bilaterale overeenkomst gesloten voor de gezamenlijke uitvoering van de activiteiten in het kader van de bredere aanpak (hierna „de Overeenkomst inzake de bredere aanpak met Japan” genoemd) die voorziet in aanvullende gezamenlijke activiteiten op het gebied van fusieonderzoek als onderdeel van een „bredere aanpak” van de snelle verwezenlijking van fusie-energie die is overeengekomen tijdens de onderhandelingen over de ITER-overeenkomst. De Overeenkomst inzake de bredere aanpak met Japan bepaalt dat dergelijke activiteiten in het kader van de bredere aanpak door Euratom moeten worden uitgevoerd via het Binnenlands Agentschap van Euratom als uitvoerend agentschap.

(7) Om maximale synergie en schaalvoordelen te realiseren, moet het Binnenlands Agentschap van Euratom, in de context van de „fast track”-benadering van fusie die tijdens het Belgische voorzitterschap op verzoek van de ministers van Onderzoek door een groep onafhankelijke deskundigen is onderzocht, tevens een activiteitenprogramma op lange termijn uitvoeren om de bouw van demonstratiefusiereactoren en daaraan gerelateerde faciliteiten voor het versterken van het Europese industriële concurrentievermogen ter zake voor te bereiden.

(8) In zijn conclusies van 26-27 november 2003 heeft de Europese Raad de Commissie bij unaniem besluit gemachtigd om Frankrijk als gastland voor ITER en Cadarache als ITER-locatie naar voren te schuiven en heeft de Raad beslist dat het Binnenlands Agentschap voor Euratom in Spanje moet worden gevestigd.

(9) Gezien het fundamentele belang van het ITER-project en gelet op de activiteiten in het kader van de bredere aanpak voor het benutten van fusie als een potentieel onbeperkte, veilige, duurzame, milieuvriendelijke en economisch concurrerende energiebron moet het Binnenlands Agentschap van Euratom in de vorm van een gemeenschappelijke onderneming als bedoeld in hoofdstuk 5 van het Euratom-Verdrag worden opgericht.

(10) De gemeenschappelijke onderneming, die verantwoordelijk moet zijn voor publieke onderzoeksactiviteiten van Europees en internationaal belang en verplichtingen moet uitvoeren ingevolge internationale overeenkomsten, moet beschouwd worden als een internationale instelling in de zin van artikel 151, lid 1, onder b), van Richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijk stelsel van belasting over de toegevoegde waarde7 en als een internationale organisatie in de zin van het tweede streepje van artikel 23, lid 1, van Richtlijn 92/12/EEG van de Raad van 25 februari 1992 betreffende de algemene regeling van accijnsproducten, het voor handen hebben en het verkeer daarvan en de controles daarop8, artikel 22 van Richtlijn 2004/17/EG van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 houdende coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten9, en artikel 15 van Richtlijn 2004/18/EG van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten10.

(11) Bij deze beschikking wordt, voor de geplande duur van de gemeenschappelijke onderneming, een financiële referentie vastgesteld die de wil van de wetgevingsautoriteit weergeeft en de in het Euratom-Verdrag vastgelegde bevoegdheden van de begrotingsautoriteit onverlet laat.

(12) Voor de gemeenschappelijke onderneming dient, na voorafgaande raadpleging van de Commissie, een eigen financieel reglement te worden opgesteld op basis van de beginselen van Verordening (EG, Euratom) nr. 2343/2002 van de Commissie van 19 november 2002 houdende de financiële kaderregeling van de organen, bedoeld in artikel 185 van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen11 (hierna „het financiële kaderreglement” genoemd), rekening houdend met haar specifieke operationele behoeften die met name voortvloeien uit haar internationale verplichtingen.

(13) Om de internationale samenwerking op het gebied van onderzoek te versterken, moet de gemeenschappelijke onderneming openstaan voor deelname door landen die met Euratom samenwerkingsovereenkomsten op het gebied van kernfusie hebben gesloten waarbij hun respectieve programma's met de Euratom-programma's worden geassocieerd.

(14) Het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2007-2011) en het specifiek programma tot uitvoering van dat kaderprogramma (hierna „KP7” genoemd) stelt ITER centraal in de Europese strategie voor fusie en voorziet in de Euratom-bijdrage, via de gemeenschappelijke onderneming, aan de ITER-organisatie, de activiteiten in het kader van de bredere aanpak en andere gerelateerde activiteiten ter voorbereiding van demonstratiefusiereactoren.

(15) Rekening houdend met de ervaring die is opgedaan met de gemeenschappelijke onderneming JET, moeten stabiele arbeidsvoorwaarden en een gelijke behandeling van het personeel worden gegarandeerd, zodat gespecialiseerd wetenschappelijk en technisch personeel kan worden aangetrokken dat aan de hoogste eisen voldoet. Het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen en de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van deze Gemeenschappen, vastgesteld bij Verordening (EEG, Euratom, EGKS) nr. 259/6812, moet derhalve op alle door de gemeenschappelijke onderneming aangeworven personeel van toepassing zijn.

(16) Rekening houdend met het feit dat de gemeenschappelijke onderneming niet wordt opgericht om een economische functie te vervullen en dat zij verantwoordelijk is voor het beheer van de Euratom-deelname aan een internationaal onderzoeksproject van publiek belang, is het nodig dat, voor de uitvoering van haar taken, het Protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen van 8 april 196513 van toepassing is op de gemeenschappelijke onderneming, haar directeur en personeel.

(17) Gezien het bijzondere karakter van de activiteiten van de gemeenschappelijke onderneming en het belang ervan voor de ontwikkeling van fusieonderzoek, en teneinde een goed en economisch beheer van de door de gemeenschappelijke onderneming te regelen publieke financiering te bevorderen, moeten aan de gemeenschappelijke onderneming alle gunsten van bijlage III van het Verdrag worden toegekend.

(18) De gemeenschappelijk onderneming is een rechtspersoon en dient bijgevolg verantwoordelijk te zijn voor haar acties. Met betrekking tot de oplossing van geschillen in contractuele aangelegenheden kan in de door de gemeenschappelijke onderneming gesloten overeenkomsten worden bepaald dat het Hof van Justitie bevoegd is.

(19) Rekening houdend met de rechten en verplichtingen van de Gemeenschap, overeenkomstig titel II, hoofdstuk 2, van het Verdrag, op het gebied van de verspreiding van informatie moet de gemeenschappelijke onderneming in dat verband passende regelingen treffen met de Commissie.

(20) Er moet een gastovereenkomst worden gesloten tussen de gemeenschappelijke onderneming en Spanje betreffende kantoorruimte, voorrechten en immuniteiten en andere door Spanje aan de gemeenschappelijke onderneming te verlenen ondersteuning.

(21) Deze beschikking houdt rekening met het resultaat van de raadpleging die de Commissie heeft gehouden en met name met het positieve advies van het Raadgevend Comité voor het specifiek programma voor onderzoek en opleiding op het gebied van kernenergie (fusie) van Euratom over de voorstellen,

HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD:

Artikel 1 - Oprichting van een gemeenschappelijke onderneming

1.
Hierbij wordt de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie (Fusion for Energy) (hierna „de gemeenschappelijke onderneming” genoemd) opgericht, voor een periode van 35 jaar ingaande op 19 april 2007.
2.

De gemeenschappelijke onderneming heeft de volgende taken:

  1. a) leveren van de bijdrage van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie („Euratom”) aan de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie;
  2. b) leveren van de bijdrage van Euratom aan de activiteiten in het kader van de bredere aanpak met Japan voor de snelle verwezenlijking van fusie-energie;
  3. c) opstellen en coördineren van een activiteitenprogramma ter voorbereiding van de bouw van een demonstratiefusiereactor en gerelateerde faciliteiten, inclusief de International Fusion Materials Irradiation Facility (IFMIF).
3.
De gemeenschappelijke onderneming heeft haar zetel in Barcelona in Spanje.
4.
De gemeenschappelijke onderneming wordt beschouwd als een internationale instelling in de zin van artikel 151, lid 1, onder b) van Richtlijn 2006/112/EG van de Raad en als een internationale organisatie in de zin van artikel 23, lid 1, tweede streepje, van Richtlijn 92/12/EEG, artikel 22, onder c), van Richtlijn 2004/17/EG en artikel 15, onder c), van Richtlijn 2004/18/EG.

Artikel 2 - Leden

De gemeenschappelijke onderneming heeft de volgende leden:

  1. a) Euratom, vertegenwoordigd door de Commissie;
  2. b) de lidstaten van Euratom;
  3. c) de derde landen die met Euratom een samenwerkingsovereenkomst hebben gesloten op het gebied van beheerste kernfusie waarbij hun respectieve onderzoeksprogramma's geassocieerd worden met de Euratom-programma's, en de wens hebben uitgesproken om lid te worden van de gemeenschappelijke onderneming.

Artikel 3 - Statuten

De statuten van de gemeenschappelijke onderneming, als vastgesteld in de bijlage, worden hierbij aangenomen.

Artikel 4 - Financiering

1.

De middelen die de gemeenschappelijke onderneming nodig heeft om haar taken uit te voeren, worden bepaald als volgt:

  1. a) ten aanzien van de taken bedoeld in artikel 1, lid 2, onder a), in overeenstemming met de ITER-overeenkomst;
  2. b) ten aanzien van de taken bedoeld in artikel 1, lid 2, onder b), in overeenstemming met de Overeenkomst inzake de bredere aanpak met Japan;
  3. c) ten aanzien van de taken bedoeld in artikel 1, lid 2, onder c), in overeenstemming met onderzoeks- en opleidingsprogramma's vastgesteld overeenkomstig artikel 7 van het Verdrag.
2.
De middelen van de gemeenschappelijke onderneming bestaan uit een bijdrage van Euratom, bijdragen van het ITER-gastland, de jaarlijkse lidmaatschapsbijdragen en vrijwillige bijdragen van de leden van de gemeenschappelijke onderneming buiten Euratom, en additionele middelen.
3.

De indicatieve totale middelen die voor de gemeenschappelijke onderneming nodig worden geacht in overeenstemming met lid 1, bedragen 9.653 miljoen EUR14. Gespecificeerd ziet dit er als volgt uit:

(in miljoen EUR)
2007-2016 2017-2041 2007-2041
waarvan 2007-2011 Constante waarden Totaal
4.127 1.717 5.526 3.544 9.653
4.

De indicatieve totale bijdrage van Euratom in de in lid 3 bedoelde middelen bedraagt 7.649 miljoen EUR, waarvan maximaal 15 % voor administratieve uitgaven. Gespecificeerd ziet dit er als volgt uit:

(in miljoen EUR)
2007-2016 2017-2041 2007-2041
waarvan KP7 (2007-2011) Constante waarden Totaal
3.147 1.290 4.502 2.887 7.649

Artikel 5 - Financieel reglement

1.
De gemeenschappelijke onderneming heeft een afzonderlijk financieel reglement dat gebaseerd is op de beginselen van het financiële kaderreglement. Het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming (hierna „het financieel reglement” genoemd) kan, mits de Commissie daarover voorafgaand is geraadpleegd, afwijken van het financiële kaderreglement voor zover specifieke operationele behoeften van de gemeenschappelijke onderneming dit vereisen.
2.
De gemeenschappelijke onderneming richt haar eigen interne auditdienst op.
3.
Kwijting voor de uitvoering van de begroting van de gemeenschappelijke onderneming wordt verleend door het Europees Parlement op aanbeveling van de Raad.

Artikel 6 - Personeel

1 arrest over dit artikel

Het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen, de regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van de Europese Gemeenschappen en de regels die gezamenlijk door de instellingen van de Europese Gemeenschap zijn vastgesteld ter uitvoering van dat statuut, zijn van toepassing op het personeel van de gemeenschappelijke onderneming.

Artikel 7 - Voorrechten en immuniteiten

Het Protocol inzake de voorrechten en immuniteiten van de Europese Gemeenschappen is van toepassing op de gemeenschappelijke onderneming, de directeur en het personeel ervan.

Artikel 8 - Gunsten

De lidstaten kennen de gemeenschappelijke onderneming, zolang deze bestaat, in het kader van haar officiële activiteiten alle in bijlage III van het Verdrag bedoelde gunsten toe.

Artikel 9 - Aansprakelijkheid en bevoegdheid van het Hof

1.
De contractuele aansprakelijkheid van de gemeenschappelijke onderneming wordt geregeld door de relevante contractuele bepalingen en door het recht dat op het betrokken contract van toepassing is.
Het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen is bevoegd uitspraak te doen wanneer een door de gemeenschappelijke onderneming gesloten contract een arbitragebeding bevat.
2.
Bij niet-contractuele aansprakelijkheid vergoedt de gemeenschappelijke onderneming, overeenkomstig de algemene beginselen die de wetgevingen van de lidstaten gemeen hebben, de schade die door haar personeelsleden in de uitoefening van hun functie is veroorzaakt.
Het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen is bevoegd in geschillen betreffende de vergoeding van dergelijke schade uitspraak te doen.
3.
Het Hof van Justitie is bevoegd uitspraak te doen in gevallen waarin overeenkomstig de artikelen 146 en 148 van het Verdrag beroep is ingesteld tegen de gemeenschappelijke onderneming, met inbegrip van besluiten van haar Raad van bestuur.
4.
Elke betaling door de gemeenschappelijke onderneming in verband met de aansprakelijkheid, bedoeld in de leden 1 en 2, en de daarmee verband houdende kosten en uitgaven worden beschouwd als uitgaven van de gemeenschappelijke onderneming en worden gedekt door de middelen van de gemeenschappelijke onderneming.

Artikel 10 - Verspreiding van informatie

De gemeenschappelijke onderneming komt met de Commissie passende bepalingen overeen die de Gemeenschap in staat stellen haar rechten en verplichtingen krachtens titel II, hoofdstuk 2, van het Verdrag uit te oefenen.

Artikel 11 - Gastovereenkomst

Uiterlijk drie maanden na de oprichting van de gemeenschappelijke onderneming wordt een gastovereenkomst tussen de gemeenschappelijke onderneming en Spanje gesloten.

Artikel 12 - Toepassing

Deze beschikking is van toepassing vanaf de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.
Deze beschikking is gericht tot de lidstaten.
Gedaan te Brussel, 27 maart 2007.

Voor de Raad

De voorzitter

P. Steinbrück


  1. Besluit 78/471/Euratom van de Raad van 30 mei 1978 inzake de oprichting van de Gemeenschappelijke Onderneming „Joint European Torus (JET), Joint Undertaking” (PB L 151 van 7.6.1978, blz. 10). Besluit laatstelijk gewijzigd bij Besluit 98/585/Euratom (PB L 282 van 20.10.1998, blz. 65).

    (terug)
  2. Besluit 88/229/Euratom van de Commissie (PB L 102 van 21.4.1988, blz. 31).

    (terug)
  3. Besluit 92/439/Euratom van de Commissie (PB L 244 van 26.8.1992, blz. 13).

    (terug)
  4. Besluit 98/704/Euratom van de Raad (PB L 335 van 10.12.1998, blz. 61).

    (terug)
  5. Besluit 94/267/Euratom van de Commissie (PB L 114 van 5.5.1994, blz. 25).

    (terug)
  6. PB L 358 van 16.12.2006, blz. 62.

    (terug)
  7. PB L 347 van 11.12.2006, blz. 1. Richtlijn gewijzigd bij Richtlijn 2006/138/EG (PB L 384 van 29.12.2006, blz. 92).

    (terug)
  8. PB L 76 van 23.3.1992, blz. 1. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2004/106/EG (PB L 359 van 4.12.2004, blz. 30).

    (terug)
  9. PB L 134 van 30.4.2004, blz. 1. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2006/97/EG (PB L 363 van 20.12.2006, blz. 107).

    (terug)
  10. PB L 134 van 30.4.2004, blz. 114. Richtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 2006/97/EG.

    (terug)
  11. PB L 357 van 31.12.2002, blz. 72.

    (terug)
  12. PB L 56 van 4.3.1968, blz. 1. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG, Euratom) nr. 1895/2006 (PB L 397 van 30.12.2006, blz. 6).

    (terug)
  13. PB 152 van 13.7.1967, blz. 13. Protocol gewijzigd bij het Verdrag van Amsterdam en het Verdrag van Nice.

    (terug)
  14. Alle vermelde cijfers zijn actuele waarden tenzij anders aangegeven en behoudens de aanneming van de desbetreffende budgetten voor communautaire onderzoeks- en opleidingsprogramma's ingevolge artikel 7 van het Verdrag.

    (terug)